woensdag 28 oktober 2009

VO Stage- dag 4: Razende Roeland met een stalen gezicht!

Terwijl José en ik nu voldaan (en vermoeid van een dag stage op het Erasmus College) in de trein zitten terug naar Utrecht, bloggen we er beide op onze Mac’s op los om te laten weten hoe het ons vandaag vergaan is.

Vanmorgen hebben we eerst gekeken bij het tweede lesuur van Maurice: een brugklas theoretische leerweg (vmbo). Er werd een proefwerk besproken en het nummer In The End (Linkin Park) werd geïntroduceerd als volgens speelstuk. Volgens Maurice echt een ‘klassieker’ als het gaat om het introduceren van de achtste noot (die in de pianopartij op de vierde tel zit).
Het derde uur hebben José en ik in de lerarenkamer doorgebracht en onder het genot van een kopje thee hebben we kort ons lesplan doorgenomen. Het vierde uur mocht ik namelijk sinds lange tijd weer een hele les voor de klas staan en dat is altijd even spannend. Op het programma:
- Zingen: Pak Maar Mijn Hand (Nick & Simon) herhalen én nieuw lied Geef Mij Maar Amsterdam (Johnny Jordaan) aanleren.
- Spelen: klas verdelen over drummers en pianisten
Over het zingen ben ik super tevreden, de klas luisterde goed naar mijn aanwijzingen en tijdens het aanleren van het nieuwe lied deden ze goed mee (ook al vergat ik af en toe mijn akkoorden en viel mijn bladmuziek van de piano.. grrrrrr). Nooit geweten dat Geef Mij Maar Amsterdam zo’n knaller zou zijn in deze klas; zij zongen het refrein vol enthousiasme terwijl ik de coupletten zong.

Door naar het spelen: al negen leerlingen hebben de basis van het drummen geleerd, nu was het de beurt aan opnieuw negen leerlingen. De rest van de klas mocht achter de keyboards plaatsnemen met de oefenmap van Gert-Jan. Voor sommige leerlingen was het echt even balen, want die mogen pas als derde groep achter het drumstel en zitten nu dus voor de tweede ronde achter het keyboard. Dit veroorzaakte wel wat onrust en doordat ik intensief met de drummers bezig was, had ik het ten eerste niet zo goed in de gaten en ten tweede was vond ik het lastig om de drummers alleen te laten omdat ik wel wilde dat dat goed zou gaan vandaag. Door het ontstaan van de onrust en het feit dat ik twijfelde in wat ik moest doen, vergat ik ook de tijd te bewaken en gingen de leerlingen de deur uit zonder dat ik heb kunnen nabespreken (erg jammer). Volgens Gert-Jan moet je soms gewoon een Razende Roeland met stalen gezicht zijn om een les in goede banen te leiden, wat ik niet echt was vandaag, maar over het algemeen een goed gevoel over deze les.

Feedback Gert-Jan en José
+ “Dat doe je leuk hoor”
+ Lekker tempo tijdens het zingen
? Geef de drummers een basis(opdracht) mee, laat ze oefenen en verdeel in die oefentijd je aandacht over de leerlingen bij het keyboard
? Denk aan je tijd; stop wat eerder zodat je gezamenlijk kan afsluiten
+ Duidelijke inleiding bij het zingen
? complimenten ook aan het einde van een lied (nabespreken)
+ Leuke pianobegeleiding
? Volume piano in verhouding met zang
+ Gewoon doorgaan als het misgaat
+ Ze leren snel! Goed dat je herhaling toepast.
? Noem de namen van de drummers pas later; nu zorgde het voor onrust
? Als je ziet dat het niet klikt tussen twee leerlingen, wissel ze dan met een ander

Vraag
Wat betreft de teleurstelling van sommige leerlingen vanwege het opnieuw keyboard moeten spelen, had ik samen met Gert-Jan, Kiki en José nog even een kort gesprekje.
Moet je toegeven als iemand geen wil keyboard spelen (en daardoor onrust veroorzaakt), maar wel op de gitaar wil? Bevestig je zo niet het beeld van: als ik maar lang genoeg zeur, dan krijg ik wat ik wil? Of bevestig je en stimuleer je zijn enthousiasme om een ander instrument te spelen?
Gert-Jan adviseerde mij voor een volgende keer een tussenoplossing te bedenken. Dus: ‘als je op het keyboard dat ene nummer nou helemaal kan, dan mag je de laatste 10 minuten op de basgitaar’.
Wat vinden jullie? Wat voor een optie zou je kiezen en waarom?

woensdag 14 oktober 2009

VO Stage - dag 3

Wat was het voor ons beide even vroeg vanmorgen, maar gelukkig hadden we onderweg heerlijke thee en prachtige uitzichten van een wakker wordend Nederland (zie José haar blog voor verder details). Vandaag zijn José en ik, wegens uitval van de les van Maurice, vanaf het tweede uur aanwezig geweest bij de lessen van Gert-Jan. En we waren niet alleen; ook Kiki (die op het Erasmus haar blokstage gaat lopen) was er bij!

Het tweede uur is een 2e klas h/v waar José en ik over 3 a 4 weken een lessenserie over de Beatles mogen starten. Nu waren de leerlingen nog bezig om de Rock & Roll serie af te sluiten; er werd na het zingen (van o.a. Hound Dog van Elvis) geoefend op keyboard, gitaar, basgitaar en drums en Gert-Jan gaf cijfers aan de leerlingen die nog voor moesten spelen.
Het derde uur was een zelfstandig werkuur van een examenklas. Aan het einde van dat uur kroop ik heel even achter de piano om de akkoorden voor de volgende les even in mijn vingers te programmeren. Een leerling kwam met een gitaar vervolgens naast me staan, speelde mee en een andere leerling zong vervolgens de melodie. Nou, dat is toch geweldig! Het was tevens gelijk de mogelijkheid om een beetje contact te maken met de leerlingen, omdat ze weten dat wij eind november/begin december met hun 2 koorstukken gaan instuderen.

Het vierde uur stond B1K op het programma, een havo/vwo brugklas waar José en ik beide 10 minuten hadden voor een Nederlandstalig lied.Ik mocht het spits afbijten en heb vanwege de tijd niet met de leerlingen ingezongen, maar begon gelijk met voorzingen (na mijzelf even voorgesteld te hebben natuurlijk). Ik gaf aan dat ik het 1e couplet en 1e refrein zelf zou zingen en dat de leerlingen vanaf het 2e couplet mee mochten zingen als ze het lied kende à DE HELE KLAS GING VOLLE BAK!!! Ik kreeg volgens mij spontaan een rood hoofd en energie in mijn lijf! Niet normaal, wat zingt deze brugklas voor een brugklas supergoed mee. Vanwege de tijd hierna het lied nog een keer gedaan, met de aantekening dat het verschil tussen het couplet en refrein qua volume wel aanwezig moest zijn. Dit deed de klas en toen waren er ineens alweer 10 minuten voorbij.

Feedback
In de reflectie met Gert-Jan, José en Kiki kwam naar voren dat je, wanneer je een ‘Top 40-hit’ gebruikt in je les en de leerlingen het stuk al kennen, weinig ruimte hebt om ze iets aan te leren. Ik heb vandaag gewoon leuk met ze gezongen én ze verschil laten maken in geluidssterkte (en daarmee bevestigd dat het couplet iets anders is dan het refrein). Het was een goede kennismaking met de klas, volgende keer moet ik tijdens het voorzingen echter wel op het volume van de pianobegeleiding letten.

+ Duidelijke instructie
+ Wow! Ze kennen ‘m allemaal, mooi moment
? Bij het voorzingen misschien de piano wat zachter (of gewoon a capella als je ze wat moet aanleren)
+ Werken aan kwaliteit
+ Je hebt de aandacht
? Probeer tijdens het zingen van de leerlingen zelf helemaal niet mee te zingen
? Compliment na het succesmoment misschien wat overtuigender

Top-moment
Mijn top-moment van deze dag was het moment dat alle leerlingen meezongen vanaf het tweede couplet. Ik was gewoon helemaal verbaasd dat ik zoveel geluid/energie/aandacht terugkreeg.
Wat ging er goed?
1 Mijn inleiding was volgens mij duidelijk genoeg, iedereen begreep dat ze eventueel na het 1e refrein mee mochten gaan zingen.
2 Het voorzingen was duidelijk. Als dan vervolgens de melodie nog een keer herhaald kan worden, is dat voor leerlingen makkelijker dan een wisselende melodie.
3 Het lied is bekend. Ik ben me er na deze les erg bewust van dat de keuze van je liedjes heel erg uitmaakt. Ook al is dit een liedje van 2,5 jaar geleden, de leerlingen kennen het maar al te goed.

Vraag
Moet je altijd het hele liedje voorzingen wanneer je met een nieuw nummer begint?

dinsdag 13 oktober 2009

Djembé-les: Shosholoza

Wikipedia leert ons dat Shosholoza een traditioneel Zuid-Afrikaanse folksong is. Het lied werd oorspronkelijk door alle mannelijke werkploegen gezongen op de typische call en response manier. Leuk feitje is dat het lied meer populariteit verkreeg toen Zuid-Afrika in 1995 de wereldbeker won bij Rugby.
Shosholoza is een woord wat afkomstig is uit de taal van de Zoeloe's en het betekent: 'ga vooruit en maak ruimte voor de volgende man'. Het lied doet verder denken aan het geluid dat door een stoomtrein gemaakt wordt, wat gelijk de verklaring is voor het woord 'stimela' in de tekst.

Vertaling (engels):
Shosholoza
Ku Lezontaba
Stimela siphum 'e South Africa
Wen 'uyabaleka
Ku Lezontaba
Stimela siphum 'e South Africa

Move fast
on those mountains
train from South Africa.
You are running away
on those mountains
train from South Africa

Zie je mail voor de Sibelius-uitwerking, want een nerd zoals ik krijgt het natuurlijk niet voor elkaar het bestand hier weer te geven! Whoops!

woensdag 7 oktober 2009

Reflectie 7 oktober

Hoe belangrijk het ook is om zoveel mogelijk tips te vergaren na je les, is het ook belangrijk stil te staan bij de tops. Vraag jezelf bij deze tops juist af WAAROM het goed ging, dan kan je het vaker toepassen en dan kan je het je eigen maken (of concluderen dat je het je al eigen hebt gemaakt, yes!).

+ moment: dat de leerlingen voor een mini-moment even wel tot een punt kwamen waar ik ze wilde hebben, heel even klonken er 3 ritmes door elkaar en het gaf mij het gevoel van: 'wacht maar, het gaat nu nog niet zo lekker, maar het zit erin, ik voel 't!' (waarna vervolgens de onduidelijkheid de overhand nam, maar daar hebben we het nu niet over..)
- moment: dat ik door de onrust uit moest wijken naar mijn plan B. Het gebruiken van een B-plan is toch ook dat je in de gaten hebt dat je A-plan niet helemaal lukte en dat vond ik wel jammer.
vraag die me opviel: tijdens het noteren van de ritmes op het bord, kwam er voor de leerlingen wel een heel vreemde noot langs, de rust. Deze hadden ze nog nooit gezien, de vraag die me opviel was dan ook: 'Wat is dat'? Ik had gewoon verwacht dat ze dat al wisten, maar dat was dus niet zo!

VO Stage - dag 2 (mika, mika, mika, mika)

In tegenstelling tot vorige week waren Jose en ik vandaag prima op tijd én voorbereid aangekomen op het Erasmus College. Voordat de les van Gert-Jan zou beginnen hebben we ons materiaal gekopieerd en kennis gemaakt met een klein deel van een Havo 5 klas die in het lokaal van Gert-Jan een zelfstandig werkuur hadden. Deze leerlingen waren zelfstandig bezig met geluidsfragmenten en theorie uit de methode Intro. Tegelijkertijd ook even het Conservatorium kunnen promoten n.a.v. de vragen van een jongen die graag basgitaar of schoolmuziek zou willen studeren!

Toen het eenmaal vijf over elf was en ik mijn spullen al rond de piano had verzameld, konden José en ik nog even kletsen met Gert-Jan en na 10 minuten viel het ons alledrie op dat er geen klas was! ‘Waar blijven ze’? Wat bleek: B1K bracht een bezoek aan een museum in Leiden. In eerste instantie baalde José en ik wel een beetje, maar in de lege 50 minuten hebben we hele toffe afspraken kunnen maken. Zo mogen we in 3 lessen het kooronderdeel met alle 4 Havo, 4 VWO en 5 Havo- leerlingen opstarten en afsluiten. Heel gaaf natuurlijk! Daarnaast zijn we gestrikt voor het meehelpen/meezingen bij het kerstconcert. Ook hier mogen we, als we zin en tijd hebben, het koor aansturen (het koor zingt o.a. het Hallelujah van Handel).

Maar goed; we hebben ook nog lesgegeven vandaag. Wel maar 20 minuten, maar we hebben weer een brugklas voor ons gehad bij Maurice. Na wat herhaling van wat theorie, was het tijd voor de canon ‘Baby cares for me’ van José. Heerlijk om te zien dat een klas je gedrag weerspiegelt, want José was rustig en de klas dus ook. José maakte een grapje, de klas deed ook even lollig. Omdat de opdracht duidelijk was, deden de leerlingen goed mee. José heeft binnen 20 minuten bijna 3 onderdelen helemaal aan kunnen leren, maar het mooiste was wel dat de klas na een kwartier 2 stemmig zong! Omdat er net gezongen was, besloot ik verder te gaan met een spreekstuk. Ik had thuis een variatie gemaakt op Honneger, Straus Kohl van Erzsi door i.p.v. belangrijke geschiedenisfiguren de namen van popartiesten ( Dubchek werd Mika) te gebruiken. Mijn start was helder en ik kon goed aansluiten bij de regels/structuur van José. De klas pikte alles wat ik voordeed en voorsprak (ik beperkte me tot 4 ritmes) snel op, maar het lukte me niet echt twee ritmes door elkaar te laten spreken. Toen ik me beperkte tot 2 groepen – 2 ritmes ging het beter dan 3 groepen – 3 ritmes en er ontstond wat onrust. Ik heb de leerlingen vervolgens laten zitten en 3 ritmes visueel gemaakt op het bord. De leerlingen deden dit goed mee! Jammer alleen dat ik me er even niet bewust van was dat dit pas les 5 van heel het jaar was en dat het zien van een rust heel wat wenkbrouwen deed fronsen. Whoops!

Maurice gaf ook tijdens de bespreking aan dat ik even mijn doel van het notenbeeld moet vasthouden à een ritme visueel maken. Verdere uitleg over gepunteerde noten is echt te veel op dit moment en behoort echt niet tot mijn plan.

De feedback van Maurice en José:

+ Rustig

+ Leuk stuk om te leren (al nodigen de namen wel uit tot meligheid)

+ Duidelijke uitleg

+ Goed dat je je plan aanpast (notenbeeld wilde ik bewaren voor les later)

? Bedenk je goed of het stappen het juiste effect heeft

! De klas is dit soort opdrachten (canon zingen, spreek canon) niet gewend, wat ook voor onrust kan zorgen. Bovendien werkt de opstelling van het lokaal niet echt mee bij bordgebruik.

Was wel trots dat Maurice aangaf dat hij echt ‘op zoek was naar kritiek’ en dat hij wel vertrouwen heeft dat het dit jaar helemaal goed komt! Ik ben ook bijzonder blij dat de eerste keer erop zit; het is en blijft in het begin altijd erg spannend. Volgende week lekker zingen en observeren bij een andere klas.