woensdag 22 april 2009

Geen stage, maar wel AMV!

Dat het fijn is om al vroeg in de studie een netwerkje op te bouwen, bleek vandaag handig uit te pakken. Omdat onze mentor deze week in Berlijn zit, verviel onze stage en mochten Nynke en ik vandaag komen kijken bij de speciale 'symfonie-les' van de leerlingen van Anneke (ooit mijn docent AMV toen ik 7 was en dat is ze nu nog steeds).
Om 17u werd er verzameld bij een kerk in Amersfoort, waar op dat moment de spelers van het jeugd-symfonieorkest repetitie hadden. Om 17u mochten alle kinderen naar binnen met alle papa's en mama's en was de kerk goed gevuld. 
De dirigent speelde met het orkest o.a. een mars van Tsjaikovsky en liet verschillende instrumenten apart horen: 'en dit hier dat zijn een soort grote violen, die noemen we cello of celli, kunnen jullie even wat laten horen?'. Toen de leerlingen van Anneke vervolgens met het orkest mochten meezingen was het echt heel bijzonder dat wij erbij zaten. Vele kinderstemmen zonder het lied 'De Gelaarsde Kat', een tekst op de melodie van A Ford (hunk, hunk, rattle, rattle..) en waarvoor speciaal een arrangement geschreven was voor het orkest.

Wat een leuke ervaring met betrekking tot kunsteducatie. Er kwamen ineens vragen uit de zaal: 'hoe oud moet je zijn om bij een orkest te kunnen spelen', 'is het moeilijk om zo'n orkest te leiden' en 'zit er ook een gitaar in het orkest'. Zo leuk om al die oren naar voren gericht te zien staan en dat de leerlingen op deze manier echt een (klank)voorstelling kunnen maken van hoe een viool en een klarinet nou samen klinken. 

Ik weet van mijzelf dat ook ik 50 minuten heb lopen stralen, dat ik heb genoten van de enige jongen in het orkest die contrabas speelde en het meisje van 9 op haar picolo. Maar vooral dat ik weer eventjes heb mogen voelen dat kunstonderwijs ZO LEUK kan zijn! En dat voor 50 minuten haha.. 
Ik ga mijn netwerk gewoon goed in de gaten houden!!

woensdag 15 april 2009

VO Stage - dag 6

Potverdrie, wat kom je jezelf toch tegen tijdens zo'n stage zeg!
Het begon bij mij gister al, toen ik aan mijn voorbereiding wilde beginnen. Als alles normaal zou zijn, had ik voor vandaag een les moeten voorbereiden voor de tweede klas. Vanwege raportvergaderingen viel dat blokuur echter uit, wat betekende dat er voor Nynke en mijzelf een blokuur brugklas te verdelen was. Hoewel de autist in mij dit vorige week al wist, was er een lichte paniek in dit lijf en hoofd want... weg structuur! Ik, Renske Wallet, houd van structuur, schema's, regels en duidelijkheid allom. Ik wil graag weten wat ik verwachten kan en dat was er nu niet.

Omdat ik toch wel les wilde geven, met Marion gemaild over wat ik dan toch kon doen en gisteravond laat nog een opdracht over een vormschema in elkaar gezet. Verder geen lesplan, die ik uiteraard achteraf nog wel schrijven ga, enkel wat aantekeningen als stap 1, stap 2 et cetera. 

Mijn plan
- voorstellen, afspraken maken, verwachting uitspreken, programma uitleggen
- inleiding hoofdstuk 4
- luisteropdracht

De eerste stap verloopt inmiddels redelijk soepel. Ik weet wat ik wil en merk dat een klas er baat bij heeft als het duidelijk is wat er gedaan moet worden en hoe. 
De tweede stap, de inleiding van hoofdstuk 4, verliep beter dan ik van te voren dacht. Ik heb klassikaal de stof met ze gelezen, waarbij ik verschillende leerlingen de beurt gaf. Hoewel ik in de binnenste kring goed overzicht had op de leerlingen die niet meededen, vergat ik dat bij de leerlingen van de buitenste kring te doen. Volgende keer is dat zeker een aandachtspunt! Hoewel niet iedereen even goed meedeed, heeft de klas mij wel overtuigd dat een groep van 30 makkelijk 4 bladzijden tekst kunnen lezen. Suf dat ik dacht dat 1 bladzijde 'te veel' zou zijn.
Het laatste onderdeel dat werd voorgelezen door een leerling, ging over een vorm schema (werken met A, B en A' et cetera). 
Na het uitdelen van de blaadjes en het kort bespreken van wat op dat blaadje stond, heb ik 'Blow me away' laten horen. De leerlingen moesten aangeven wat elk onderdeel was (dus: couplet, refrein, brug, variatie) en moesten hier ook een vormschema bij maken (dus: A B C A B C et cetera). Op het moment dat ik vragen kreeg ging het nog een keer uitleggen en gaf ik eigenlijk de antwoorden al. Beetje jammer en in mijn enthousiasme tijdens het nabespreken vergat ik aan de overige leerlingen te vragen wat zij allemaal als antwoord hadden toen één leerling het juiste antwoord had. Ik zei: "heel goed Koos, helemaal perfect". En daarmee was mijn lesonderdeel klaar. Bij de reflectie met Marion bleek dan ook dat ik aan het eind van mijn les maar van 1 leerling zeker weet dat hij het gesnapt heeft! Haha.. oeps.

Tips en Tops van Marion & Nynke
+ begin van de les is helder
+ je neemt goed de ruimte in bij de middenkring, probeer dat ook bij de buitenkring te doen
+ je spreekt leerlingen aan op negatief gedrag (het niet meedoen of maken van de opdracht), probeer dan vervolgens ook wat te eisen en er een consequentie aan vast te maken wanneer er niet geluisterd wordt; zet ze apart)
+ je praat best snel!
+ je vult zelf de antwoorden in; laat de leerlingen zelf denken en houd je uitleg kort

De volgende les is pas op 13 mei en ook dan geef ik 1D les. Nu ik dat weet, en ook al weet wat ik met ze ga doen, denk ik dat ik me wat beter kan voorbereiden en ga ik ook gewoon weer 50 minuten doen. Ik ga een werkopdracht 'horen' met ze doen, waarbij ik fragmenten voorspeel en de leerlingen de volgorde moeten noteren. En ik ga ook met deze klas 'Make you feel my love' zingen. Ik weet bij dit lied nu waar de valkuilen liggen (zoals het begin van couplet 2 en de variatie van de melodie in couplet 3) en ga daar aan werken!

woensdag 8 april 2009

VO Stage - dag 5

Vandaag mijn eerste compositieles gegeven op het Boni en wel aan brugklas 1B. Een volle havo/vwo-klas van 30 leerlingen waar veel energie en enthousiasme in zit!

Vorige week had Nynke dezelfde compositieopdracht ('countdown' uit de methode Intro, opdracht aan de hand van cijferreeksen) gedaan met 1D, en heb ik goed kunnen zien wat ik anders of juist hetzelfde aan moest pakken. Met de vorige les in mijn achterhoofd en alle tips van Marion, was het resultaat bijzonder prettig: 30 leerlingen hebben vandaag precies gedaan wat ik voor ogen had!! De druk zat er wel een beetje op, want 3 juni (en dat lijkt nog een poos te duren, maar dat is voor deze klas enkel twee lessen verder dan vandaag) moet de compositieopdracht voorgespeeld worden voor een cijfer.

Mijn plan vandaag
- afspraken maken (stilteteken, verwachtingen uitspreken)
- opdracht klassikaal uitleggen (eerst vertellen, dan voordoen, dan samendoen)
- leerlingen in groepjes verdelen, plek van oefenen aanwijzen, tijd aangeven (15 min) en aangeven dat ik verwacht dat er goed wordt samengewerkt en er niet op de instrumenten gespeeld wordt
- na de groepsopdracht 2 groepjes op het podium hun compositie voor laten doen
- vertellen wat er tijdens de opdracht goed ging (er is niet op de instrumenten gespeeld, wat goed!!!) en wat de volgende keer beter kan of verandert kan worden
- zingen ('Make you feel my love' is echt een hit in de klas)

Ik ben echt heel erg tevreden over mijn les, mijn houding en de leerlingen vandaag. Hoewel ik nog wat langer kan wachten op stilte voordat ik doorga met mijn verhaal, hebben de leerlingen mij vandaag overtuigd van 'hoe het kan'. Daarmee bedoel ik dat er vandaag gestructureerd en geconcentreerd gewerkt is, maar er toch ruimte was voor een grapje, individueel gesprekje of ruis. Ik denk dat mijn kleine-stappen-plan bij de instructie gewerkt heeft; (bijna) alle leerlingen wisten voordat ze zelf aan de slag gingen wat de bedoeling was en waren allen binnen de 15 min klaar! Het was voor mij op deze manier mogelijk om elk groepje even aandacht te geven, wat a) goed is om te zien of iedereen meedoet en b) leuk is om wat individueler te werk te kunnen gaan. 
Het zingen was wederom geweldig; ik vind het heerlijk om voor te zingen en te spelen en te zien dat het voor de leerlingen ook een rustmoment betekent (het applaus nam ik graag in ontvangst). Bij het zingen mag ik nog wel wat meer letten op mijn eigen articulatie, maar ook vragen om duidelijke articulatie bij de leerlingen. Ik heb de neiging 'lekker' door te zingen en de kwaliteit een beetje op de achtergrond te houden, volgende keer even aanpakken dus!

Casus
In brugklas 1B zit Mohammed, een op het eerste gezicht vriendelijke jongen van Marokkaanse afkomst. Mohammed houd van aandacht en of hij die nou op een negatieve of positieve manier kan krijgen, lijkt hem niet zoveel uit te maken. Tevens vertoont hij een soort van ambivalent gedrag (wanneer twee tegenovergestelde gedragingen/houdingen mixen); zo liet Mohammed vandaag heel kwetsbaar gedrag zien (huilen), maar ook agressief (door ruzie te maken). 
Dit alles maakt het best lastig om te kiezen hoe ik wil reageren op zo'n jongen, want met zijn gedrag stoort hij de les en anderen (al is het niet erg genoeg om hem weg te sturen). Maar ik wil hem niet te veel aandacht geven, want dat zou een beloning zijn. Compleet negeren is echter ook niet de optie..
Toen ik vandaag voor de zoveelste keer zijn naam noemde zei hij: 'mevrouw, u zegt mijn naam te vaak'. Waarop ik zei: 'ik wil best jouw naam niet noemen, maar dan moet je er ook niet om vragen'. Deze reactie kan natuurlijk, maar wil ik niet de hele tijd gebruiken.
Op welke manier zouden jullie zo'n jongen de aandacht geven die hij nodig heeft (is wat anders dan de hoeveelheid die hij vraagt), zonder je eigen aandacht naar de rest van de groep te verliezen?

woensdag 1 april 2009

VO Stage - dag 4

Zo!.. anders heb ik zojuist even heel anders lesgegeven dan vorige week. Ondanks het feit dat Erzsi kwam kijken en ik heel duidelijk wilde dat de drukte van vorige week zich niet zou herhalen (wat zeg maar wat spanning opleverde in het begin), stond ik heel relaxt voor de klas! Wat een verschil voelde ik zelf en wat een verschil levert dat op qua energie en concentratie die ik terug krijg van de leerlingen.


Mijn plan deze week:

- programma vertellen, afspraken maken, verwachtingen uitspreken

- afmaken luistervoorbeelden

- theorie bespreken (intervallen; secunde, terts en kwart)

- zingen ('Make you feel my love')


Omdat ik vorige keer tijdens mijn introductie heel stap 1 vergeten was (wat gaan we doen en hoe), besloot ik deze keer om vooraf toch duidelijk te maken dat ik niet van plan was heel lang te wachten op stilte (ik heb een stilteteken afgesproken) en wat ik van de groep verwachtte (actieve deelname en het houden van de afspraak die we net gemaakt hebben). 


Tijdens de luisteropdracht kon ik voor het eerst het teken gebruiken --> hoewel het niet supersnel ging (wat is supersnel?!), werkte het wel, waarna een compliment op de plek was. 

Tijdens het bespreken van de intervallen raakte de klas het spoor bijster door mijn wellicht wat droge aanpak en teveel termen, maar lukte het uiteindelijk wel om een theorievoorbeeld met een praktijkvoorbeeld te verbinden (zien jullie dit op het blaadje, dat klinkt zo op de piano). Achteraf blijkt dat het hier 'mis' ging omdat mijn stappen veel te groot waren en dat ik me iets meer moet beseffen dat dit geen vanzelfsprekende materie is voor tweedeklassers.


Het zingen was: GEWELDIG! Toen het na het bespreken van de intervallen wat onrustig was, speelde ik gewoon de akkoorden van het intro van 'Make you feel my love' en werd het vanzelf stil. Ja.. dat dus straks, nu eerst inzingen!!

Uitrekken, losschudden, schouders draaien, hoofd draaien. Daarna voor- en na ffff-en en tsss-en (waarbij ik in tegenstelling tot vorige week nu wel een cadans mee kon geven, ik bleef gewoon doorstappen). Hierbij ook een leerling (die ritmisch erg sterk is) ook de beurt gegeven om voor- en na te fffff-en. Leuk om te merken dat de klas hier heel leuk op reageert

Tekst van het lied uitgedeeld en zingen maar. 

Het hoge middenstuk (bridge) vervolgens toch nog even voor- en nagezongen, waardoor het gehele lied de tweede keer een stuk beter klonk. Om dit succesmoment lekker vast te houden nog een keer het hele lied gezongen (eerst nog even de groep wakker gemaakt met de opdracht van Suus gister bij koor --> go & hey). Trots zat ik achter de piano en bedacht me dat het bijzonder leuk is om dit vaker te gaan doen.


Tips en Tops Marion en Nynke

+ Kennen van de namen werkt!

+ Er is ruimte voor grapjes

+ Je oogt meer ontspannen

+ Er is meer tempo/vaart dan de vorige keer

+ Leerling ook de beurt geven ('hij begon te stralen')

+ Goed pianospel en voor gezongen


- Stappen van theorie kleiner maken en eerst praktijk, dan theorie (dan wordt het duidelijker)

- Wanneer je het stopteken gebruikt, echt wachten totdat het stil is (dan is een compliment ook op zijn plek)

- Je kan ook gewoon vragen of de leerlingen je uitleg begrijpen

- Laat de leerlingen ook zelf nadenken (hoe zouden we een afstand van 4 tonen kunnen noemen?), je kan ook te veel informatie geven

- Wanneer je ezelbruggetjes gebruikt bij de secunde, ook ezelbruggetje bedenken voor terts en kwart (een lijn vasthouden)


Vandaag kwam ik er vooral achter dat voor ons vrij eenvoudige stof (secunde, terts en kwart) voor leerlingen helemaal niet makkelijk is (tenzij ze pianoles hebben). Ik vind het nog lastig mijn eigen stappen (die ik thuis bedenk) nog kleiner te maken, zodat ze voor de klas in begrijpbare stukjes zijn gehakt. Hebben jullie soms ook niet het gevoel van: 'snap dat nouhou, dit is toch gewoon zo'?